پرسش از شما پاسخ از کارشناسان   

در سایت گروه درسی زیست شناسی ، بخشی به نام پرسش از شما پاسخ از کارشناسان ، به نشانی اینترنتی زیر وجود دارد :

پرسش از شما پاسخ از کارشناسان

ضمن تقدیر و تشکر از زحمات کلیه دست اندر کاران این سایت و بویژه بخش ، پاسخ از کارشناسان سایت ، نکات زیر را یادآوری می نمایم :

 1- پرسش : آقا یا خانم یکتا : فصل 5 زیست پیش صفحه 115 درباره پروانه ها صحبت شده خواستم بدونم پروانه های غیرسمی مقلد و غیرمقلد و نیز سمی ها گونه های مختلف اند؟یعنی 3 گونه اند؟ ممنون

پاسخ کارشناسان : بلی سه گونه اند

نقد :

الف - به نظرمی رسد دوگونه صحیح باشد، الف ) گونه سمی ب) گونه غیر سمی ،که گونه غیر سمی شامل دو گروه است ( دو جمعیت است ) یکی جمعیت مقلد و دیگری جمعیت غیر مقلد .

ب – لطفا در صورت امکان اگر سه گونه هستند نام علمی این سه گونه را بنویسید.

ج – اگر دوگونه صحیح است لطف کنید و نام علمی دو گونه را بنویسید .                                                                                                     

2 - پرسش : آیا ستون مهره ها در مار و سوسمار همولوگ است؟ وآیا لگن سوسمار وستیجیال است؟

پاسخ کارشناسان : در هر دو مورد پاسخ مثبت است . 

نقد : در سوسمار لگن وستیجیال نیست ولی در مار هست .

3 – پرسش : میثاق عرفانی : سلام.در صفحه ی 23 کتاب نوشته که اپران از دو بخش ساختاری وتنظیم کننده ساخته شده است. بعد نوشته که بخش ساختاری قسمتی از DNA است که از ان RNA ساخته میشود.حالا پس نتیجه میگیریم که از اپراتور و سه ژن دیگر چون mRNA ساخته میشود(رونویسی میکند)این 4 مورد بخش ساختاری اند اما تو کتاب اپراتور را جزو بخش تنظیم کننده میداند چرا؟؟

پاسخ کارشناسان : .با سلام نتیجه گیری شما در کتاب نوشته نشده است . .رونویسی از محل شروع رونویسی (یعنی کدون آغاز ) آغازمی شود . 

نقد : رونویسی از محل جایگاه آغاز رونویسی شروع می شود ،نه کدون آغاز ،چون قبل از کدون اغاز هم نوکلئو تید هایی وجود دارند ( توالی رهبر ) که رونویسی می شوند ولی ترجمه نمی شوند .

4– پرسش : فاطمه حقى : باسلام می خواستم نحوه ى تولید مثل تریکودینا را توضیح بدید .

پاسخ کارشناسان : با سلام تولید مثل در تریکودینا به شکل غیر جنسی و با تقسیم دوتایی انجام می شود. سلول های تازه ساخته شده اندامک های مورد نیاز خود و ردیف های مژک ها و زواید هایشان را می سازند و بالغ می شوند.  

نقد : تقسیم دوتایی مخصوص پروکایوت هاست ودر مژکداران ازجمله تریکودینا تولید مثل غیرجنسی به روش تقسیم میتوز انجام می شود .

تذکرات  :

 1 - نقد های ارائه شده بر مبنای محتوای کتاب های درسی ارائه شده اند .

2 – باید در نظر داشت که بیشتر پرسش کنندگان ، دانش آموزان و دبیران درس زیست شناسی و - اغلب نگران کنکور – هستند و در نتیجه پاسخ های کارشناسان این سایت را  - به حق -  پاسخ نهایی برای رفع اختلاف نظر های احتمالی موجود بین الف -  کتاب های کمک آموزشی ب -  معلمین ج -  محتوای مبهم و نادرست برخی از مطالب آموزشی کتاب درسی  ، قلمداد می کنند .

3 - پرسش ها و پاسخ ها بدون هیچگونه دخل و تصرفی نگاشته شده اند و برای اطمینان می توانید بر وی لینک مربوطه که در بالا درج شده کلیک کنید .

4 - نقد های فوق طی چند نوبت به صورت ایمیل و تلفنی به سایت گروه ارسال و اطلاع رسانی شد ولی متاسفانه نه هیچ پاسخی به ایمیل اینجانب داده شد و نه تغییری در پاسخ های سایت انجام شد به همین دلیل برای رفع اشکال شخصی خودم و اطلاع از نظرات همکاران محترم این پست را انتشار داده ام و منتظر نظرات شما همکاران و سایر کارشناسان هستم .

 

 

 

لینک
   کنکور 92 - سوال 158 و چند نکته   

158- هرسلول گیاهی که .............. می باشد .............

    1 ) فاقد هسته - شیره پرورده را به نقاط مختلف گیاه منتقل می کند .

    2 ) فاقد پروتوپلاسم زنده - در استحکام اندام های گیاهی نقش دارد .

    3 ) واجد دیواره نخستین - قابلیت رشد خود را در طول حیات حفظ می کند .

    4 ) دارای پوشش کوتینی - فاقد توانایی تولید نیکوتین آمید آدنین دی نوکلئوتید می باشد .

نکته اول :درست نبودن گزینه های 1 و 4 واضح و بدون ابهام است .

نکته دوم :با توجه به موارد زیر می توان گزینه 2 را گزینه صحیح در نظر گرفت :

الف - انواع سلول های فاقد پروتوپلاسم زنده (سلول های مرده ) در سطح کتاب های درسی زیست شناسی دبیرستانی عبارتند از : 1 - سلول های اسکلرانشیمی ( فیبر و اسکلرئید ) 2 - سلول های آوند چوبی ( تراکئیدها و عناصر آوندی ) 3 - سلول های مرده کلاهک 4 - سلول های چوب پنبه ای ( هرچند در کتاب های درسی به مرده بودن این سلول ها اشاره ای نشده است )

ب - از بین سلول های مرده ( فاقد پروتوپلاسم زنده )که در نکته دوم آنها را نام بردیم ، به نقش استحکامی سلول های اسکلرانشیمی در کتاب زیست شناسی 1 به طور مستقیم اشاره شده است .

ج -  به نقش استحکامی سلول های چوب پنبه ای و آوند های چوبی در کتاب زیست شناسی 2، صفحه 215، بند سوم ، به صورت غیر مستقیم اشاره شده است .

بند سوم صفحه 215 کتاب زیست شناسی 2 :

" بخش هایی از گیاه که در پی تقسیم مریستم های پسین بوجود می آیند ساختار پسین گیاه را بوجود می آورند . مریستم های پسین به صورت استوانه هایی در ریشه و ساقه بعضی گیاهان که عمدتا گیاهان چوبی چند ساله هستند به وجود می آیند و به رشد قطری گیاه و نیز استحکام و ضخامت ساقه کمک می کنند . "

د -  اما چشم اسفندیار این گزینه ، سلول های مرده کلاهک هستند که به نقش استحکامی آنها در کتاب های درسی اشاره نشده است است ، که به نظر بنده در طراحی این سوال -  به احتمال زیاد -  طراح محترم فقط سلول های مرده اسکلرانشیمی را در نظر گرفته بود و به سلول های چوب پنبه ای و آوند های چوبی و کلاهک توجهی نداشت !

نکته سوم :موارد زیر در رابطه با گزینه 3 قابل تامل است :

الف - تمام سلول های دارای دیواره سلولی چه زنده و چه مرده ( فاقد پروتو پلاسم زنده ) حتما دارای دیواره نخستین هستند هرچند برخی از آنها علاوه بر دیواره نخستین ممکن است دارای دیواره دومین هم باشند.

ب – سلول های اسکلرانشیمی شامل سلول های اسکلرئید و فیبر ، سلول های مرده ای هستند که فاقد پروتوپلاسم زنده می باشند و در نتیجه قابلیت رشد خود را از دست داده اند و این مطلب به صراحت در متن کتاب آمده است که :

 " سلول های بافت اسکلرانشیمی دیواره دومین ضخیمی تشکیل می دهند که در آن ماده چوب ( لیگنین ) وجود دارد . چوبی شدن دومین دیواره باعث از بین رفتن پروتوپلاسم و مرگ سلول می شود . " از طرفی در شکل های مربوط به اسکلرئید و فیبر درکتاب زیست شناسی 1هم هیچ نشانی از پروتوپلاسم زنده وجود ندارد . "

ج – باید توجه داشت که حیات سلول های اسکلرانشیمی با مرگ آنها آغاز می شود ( عجب!!! ) ومنظور از طول حیات درگزینه سوم ، زنده بودن به مفهوم توانایی رشد در سلول های فیبر و اسکلرئید نیست بلکه مربوط به نقش کارکردی این سلول ها در طول حیات گیاه و یا بخش هایی از گیاه مثل پوشش دانه ها و میوه ها می باشد، همانگونه که فعالیت (حیات ) سلول های آوند چوبی بعد از مرگ آنها ، یعنی ازدست دادن غشای سلولی ،هسته و سیتوپلاسم آغاز می شود .

د - همه می دانیم که یکی از نکات مهم در طراحی سوالات عینی ( پرسش های چند گزینه ای از انواع سوالات عینی به شمار می روند ) این است که در هر سوال فقط یکی از گزینه ها پاسخ درست و یا صحیح ترین پاسخ باشد، بدین نحو که تمامی متخصصان آن موضوع ، در صحت پاسخ اتفاق نظر داشته باشند .

ه – به نظر می رسد که این اتفاق نظر در رابطه با پرسش فوق ، وجود ندارد و لازم است که پاسخ قانع کننده ای  از طرف سازمان در این رابطه داده شود . هرچند به نظر اینجانب با کمی تسامح و تساهل می توان گزینه 3 را نادرست در نظر گرفت و خودمان را قانع کنیم که گزینه سازمان سنجش به جواب صحیح نزدیکتر است . البته در این میان تحلیل های متفاوت سایر همکاران و دانش آموزان محترم برای اینجانب قابل احترام و قابل فهم می باشد .

 

لینک
   ژنوم   

- در توضیح نقشه کروموزوم X نوشته شده که بیش از 450 ژن و 200 ناهنجاری ژنتیکی روی کروموزوم X وجود دارد :

الف ) آیا باید این ناهنجاری ها را به تعداد ژن های ژنوم اضافه کرد یا اینکه این ناهنجاری ها جزء همان 450 ژن هستند ؟

ب ) آیا آلل ها یا صورت های مختلف یک ژن را در محاسبه تعداد ژن های تشکیل دهنده یک ژنوم جداگانه محاسبه می کنیم ؟

ج ) باتوجه به اینکه ژنوم را در سطح هاپلویید ودررابطه با گونه انسان ( به عنوان یک خزانه ژنی ) در نظر می گیریم و نه تک تک افراد، آیا آلل های (  ژن های ) جهش یافته (  بیماری زا یا غیر بیماری زا  ) را جداگانه می توان جزء ژنوم حساب کرد ؟ اگر پاسخ مثبت است در یک زن سالم خالص نسبت به بیماری دیستروفی دوشن که ژن ( آلل ) بیماری زا وجود ندارد تکلیف تعداد ژن های موجود بر روی ژنوم کروموزوم X چیست ؟ یا به عبارت دیگر دررابطه با ژن پروتیین دیس تروفین ما درمحاسبه تعداد ژن های  ژنوم ،دو ژن ( آلل ) سالم وجهش یافته را جداگانه در نظر می گیریم  یا هردو را یک ژن محاسبه می کنیم ؟

لینک
   به بهانه تریکودینا   

این پست را صرفا برای به روز بودن می نویسم خیلی جدی نگیرید !

در کتاب زیست شناسی و آزمایشگاه 1 چاپ 1391 زیر نویس شکل 2-2 صفحه 18اصلاح شده و به جای مژک های تریکودینا مژک های نای خرگوش جایگزین شده است ولی در متن درس صفحه 17 ستون سمت چپ بند 2 خط 4 همچنان نوشته شده : " در شکل 2-2 ریزنگارهایی از تریکودینانشان داده شده است " ... اگر تمایل داشتید اصلاح کنید .

لازم به یادآوری است که  اصلاح زیر نویس شکل با پیگیری و دقت نظر دوست و همکار ارجمند آقای زبرجد ( زیست پژوهان گنبد کاووس ) میسر شده است . خدا حفظشان کند .

لینک
   جانوران پر سلولی !   

در کتاب درسی زیست شناسی و آزمایشگاه 2  فصل دستگاه عصبی صفحه 26 آمده است :

" جانوران پرسلولی،برای ایجاد هماهنگی بین اعمال سلول ها و اعمال بدن خود ... "

همچنین در کتاب زیست شناسی و آزمایشگاه 1 فصل 7 صفحه 102 نوشته شده :

" سلول های بدن جانوران پر سلولی در میان مایعی بین سلولی قرار دارند که ...."

_ حال پرسش این است که مگر جانور تک سلولی هم وجود دارد ؟

و البته واضح و مبرهن است که پاسخ منفی است و فرمانرو جانوران همگی پرسلولی هستند ( چه کشف بزرگی )

پس چرا در اینجا به جانوران پر سلولی اشاره شده است ... شاید مربوط باشد به زمانی که آغازیان تک سلولی جانور مانند ( پروتوزوآ ) را هم جزء جانوران به حساب می آوردند ... شاید !

یادآوری :دانش آموزان در کتاب علوم تجربی سال اول راهنمایی ، نظام قدیم ( سیستم 5 ، 3 ، 4 ) فصل 10 صفحه 106 ،خط اول ،خوانده اند که " همه ی جانوران موجوداتی پر سلولی اند .

 

لینک
   نقد نقد   

در پست قبلی باعنوان روش علمی ، نقدی بر شکل 2-1کتاب علوم زیستی چاپ 1391 مطرح کردم که برخی از دوستان و همکاران لطف کرده و نظرخود را در این رابطه مکتوب فرمودند ازجمله :

آقای نوروزی نوشتند : حالا که خوندمش! بزار نظر هم بدم!البته که پایانی نیست! نظریه ها سیالند و تاریخ علم هم نشان داده که عمده شان ثباتی ندارند . به هر حال این یک سیکل است و البته کاربرد لغت تسلسل ( نوعی عیب درشیوه ی استدلال) اینجا بی مورد است مثل اینکه بگی چون چرخه ی آب در طبیعت تسلسل است معیوب است!عل ایحال همیشه نظریه های جدید - که ممکن است زمینه ساز ساخت تکنولوژی و ابزار آزمایش جدیدهم باشند- زمینه را برای ایجاد مشاهدات جدید فراهم می نمایند. چون اعتبار یک نظریه در درست پیش بینی کردن آن است بنابراین همیشه مشاهدات
جدید باید به دنبال نظریه باشند این مشاهدات یا صحت نظریه را تائید می کنند یا
نظریه را به چالش می کشند که دوباره باید درگیر سیکل شد یعنی فرضیه سازی و دوباره نظریه ی اصلاح شده و یا جدید. من همیشه از این چرخه نتایج زیادی می گرفتم! یکیش هم این بود : می بینید که مرزهای علوم بی انتهایند پس جای ناامیدی نیست هنوز چیزهایی هست که شما کشفش کنید.

نظر همکار گرامی آقای مرتضوی دروبلاگ زیست پژوهان گنبد کاووس :
چون هر فرضیه حاصل نگاه یک یا جمعی از افراد بشر بر موضوع خاصی است.ممکن است در زمان وشرایطی با توجه به پیشرفت ها در علوم این موضوع از زوایای جدیدی هم مورد توجه قرار گیرد علت تغییر بسیاری از نظریات در طول تاریخ علم هم همین نگاه های متفا وت به موضوع واحدی بوده است. پس وجود این فلش پایش مدام نظریات و فرضیه هاست.

باتشکر از دوستان عزیز مطالب تکمیلی زیر جهت تبیین بیشتر ارائه می شود تا چه قبول افتد و چه در نظر آید :

پر واضح است که که : 

الف – محققان کار خود را از صفر شروع نمی کنند و کارهای یک محقق ، اساس کار محققی دیگر قرار می گیرد .

ب – شک کردن در نظریه های علمی لازم است ، چون با پیشرفت علم و تکنولوژی بعضی نظریات علمی درگذشته باطل شده ودرآینده شاید برخی دیگرباطل شوند و ابطال پذیری از مهمترین ویژگی های نظریه ها وحتی قوانین علمی است و مفهوم دقیق ابطال پذیری یعنی اینکه ” قوانین علمی اگر نادرست باشند ، نادرستی شان را می توان به تجربه آشکار کرد .

ج – گزینشی بودن روش علمی از صفات جدایی ناپذیر روش شناسی علم است و غفلت از این خصلت بنیادی حاصلی جز فدا کردن علم و غوطه ور شدن در تاریکی ها و آشفته گوئی های علم نما نداشته است .

د – اگر یکی از مهمترین اهداف پژو هش های پایه ای علوم تجربی را استفاده از انها به منظور افزایش کیفیت زندگی انسان ها در نظر بگیریم لازم است یک مرحله پایانی ( هرچند ناکامل )برای پاسخ به یک مسئله خاص توسط یک یا چند محقق در یک زمان مشخص وجود داشته باشد تا یک پژوهش پایه ای به مرحله کاربردی برسد هرچند سوژه مورد پژوهش همچنان می تواند درآینده بوسیله سایر پژوهش گران مورد تجدید نظر قرار گرفته و مورد نقد و بررسی و مشاهده مجدد قرار گیرد .

ه – فرض کنید قراراست به کمک روش علمی این فرضیه که : " ماده x فشار خون را کاهش می دهد " مورد مطالعه قرار گرفته و سپس از این ماده به عنوان یک دارو
استفاده کنیم ، طبیعی است همگان انتظار دارند که فرضیه فوق پس طی مراحل روش علمی و تایید ان به وسیله جامعه علمی از حالت فرضیه خارج شده و به یک نتیجه مشخص و دراینجا کاربردی ( استفاده از ماده x به عنوان دارو ) منتهی شود ، نه اینکه در چرخه روش علمی تا ابد ادامه پیدا کند !! البته واضح است که فرضیه فوق می تواند در آینده مورد بررسی و مشاهده و تجدید نظر قرار بگیرد .

 

 

لینک
   روش علمی   

با توجه به شکل زیربه نظر شما روش علمی شبیه یک واکنش چرخه ای است یا شبیه یک واکنش خطی؟

بطور منطقی روش علمی از مرحله مشاهده شروع می شود وبه مرحله نتیجه گیری ، نظریه سازی و انتشار نظریه ختم می شود .

به نظر می رسد وجود پیکانه ( فلش ) بین مرحله تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری و مرحله مشاهده ضروری نباشد وگرنه در رابطه با یک مسئله یا پژوهش خاص دچارتسلسل می شویم .

البته اگر منظور این باشد که هر تحقیق می تواند زمینه برای تحقیق دیگرباشد وجود این پیکانه قابل قبول است ولی دررابطه با یک مسئله یا پژوهش ویژه بالاخره باید پایانی وجود داشته باشد یا نه ؟

لینک
   مرغ دردسر ساز !   

ازاولین چاپ زیست شناسی پیش دانشگاهی (احتمالا سال1381 ) تا چاب 1388،طول شاخه مرغ در درخت تبار زایشی مربوط به ژن هموگلوبین کمتر از موش نشان داده می شد ... خون دل ها خوردیم - چه سفر ها کردیم ...تااینکه عقلای قوم از این سال به بعدطول شاخه مرغ را بلندتر از طول شاخه موش نشان دادند و ما نفسی به راحتی کشیدیم اما .... در چاپ 91 طول شاخه مرغ دوباره کوتاهتر از موش شده است !

وا مصیبتا                      

تبصره :

"پیشنهاد می شود مرغ را حذف کرده و به جای آن اشکنه پیاز داغ را قرار دهیم ."

لینک
   امتحان نهایی درس زیست شناسی و آزمایشگاه 2 سراسر کشور دی ماه 90   

پرسش 23 : دودمانه فوق مربوط به بیماری کور رنگی می باشد به سوالات زیر پاسخ دهید :

الف ) نحوه وراثت این بیماری اتوزومی است یا وابسته به جنس ؟

ب )  ژنوتیپ والد شماره 2 را مشخص نمایید .

ج) احتمال تولد فرد شماره 4 چقدر است ؟

جواب ها در پاسخنامه :

الف ) وابسته به X  

ب)  XXC   ( هتروزیگوس )

ج )  4/1

نقد و بررسی :

الف اگر قرار است دانش آموز با تحلیل دودمانه پاسخ بخش "الف "را بدهد باید راهنما یا نشانه خاصی دال بر وابسته به جنس بودن دودمانه  وجود داشته باشد که متاسفانه وجود ندارد و این دودمانه می تواند هم مربوط به یک بیماری وابسته به جنس باشد و هم یک بیماری اتوزومی .

 ب ) پاسخ بخش "ب" در صورت قبول فرض وابسته به جنس بودن کور رنگی XCXc

 خواهد بود نه  XXC

 ج ) حال اگر دودمانه را اتوزومی در نظر بگیریم پاسخ می تواند 8/1 هم باشد .

نکته اول: لازم به توضیح است  این استدلال که " معمولا در صورت وابسته به جنس بودن یک صفت  فراوانی آن در پسران از دختران بیشتر است "  (کتاب  معلم راهنمای تدریس ) حداقل در این دودمانه قابل توجیه نیست چون پسر سالم هم وجود دارد و کل فرزندان سه نفرند و فراوانی در اینجا چندان معتا دار نمی باشد .

نکته دوم : تا آنجا که حضور ذهن دارم در هیچ جای کتاب درسی ( چاپ 89 و قبل از آن ) اشاره ای به وابسته به جنس بودن کور رنگی نشده است .

 - نظر شما چیست ؟ 

لینک
   تجربه ناموفق   

چندین سال پیش در یکی از پست های وبلاگ آنزیم برای تجربه و نوآوری اقدام به چاپ مطلبی تحت عنوان لویی پاستور و رد نظریه پیدایش خودبخودی جانداران نمودم ولی متاسفانه هرسال با واکنش های عجیبی در رابطه با این تجربه روبرو می شوم که برخی از انها را در زیر می اورم . لطفا ابتدا لینک فوق را ملاحظه کنید و بعد نظرات خوانندگان را در زیر ببینید .

نظرات خوانندگان در سالهای گذشته و امسال :

1 - می مردی فارسی می نوشتی

2- ای بابا یا مطلب نیست ذیا لاتین این چه جورشه!!!!!               

3- سلام
به قول دوست خوبمون شماکه زحمت کشیدید لاتین نوشتین حداقل فارسیشم مینوشتیندلشکسته

4- جم کن کاسه کوزتو بابا               

5 -سلام خسته نباشید من اگر امروز این تحقیق را می بردم نمره ی کلفتی می گرفتم اما عیب ندارد خندهنیشخندگریهسبزتلفنتماسشکستخداحافظ

6 - آقای کامران دوست کام
با عرض سلام  و خسته نباشید

شما که انقد زحمت کشیده ای و این و بلاگ یا وب سایت را درست کرده اید ترجمه ی این متن را هم می نوشتید.

7 - ای کاش این متن رو هم فارسی می نوشتید  البته دستتون خیلی درد نکنه  چون کارم گیرشه  گفتم چون نتونستم بخونمش   موفق باشی

8- "فارسی میخوام مسخره فارسی ی ی ی "

و این داستان همچنان ادامه دارد ...  

لینک