نقد نقد   

در پست قبلی باعنوان روش علمی ، نقدی بر شکل 2-1کتاب علوم زیستی چاپ 1391 مطرح کردم که برخی از دوستان و همکاران لطف کرده و نظرخود را در این رابطه مکتوب فرمودند ازجمله :

آقای نوروزی نوشتند : حالا که خوندمش! بزار نظر هم بدم!البته که پایانی نیست! نظریه ها سیالند و تاریخ علم هم نشان داده که عمده شان ثباتی ندارند . به هر حال این یک سیکل است و البته کاربرد لغت تسلسل ( نوعی عیب درشیوه ی استدلال) اینجا بی مورد است مثل اینکه بگی چون چرخه ی آب در طبیعت تسلسل است معیوب است!عل ایحال همیشه نظریه های جدید - که ممکن است زمینه ساز ساخت تکنولوژی و ابزار آزمایش جدیدهم باشند- زمینه را برای ایجاد مشاهدات جدید فراهم می نمایند. چون اعتبار یک نظریه در درست پیش بینی کردن آن است بنابراین همیشه مشاهدات
جدید باید به دنبال نظریه باشند این مشاهدات یا صحت نظریه را تائید می کنند یا
نظریه را به چالش می کشند که دوباره باید درگیر سیکل شد یعنی فرضیه سازی و دوباره نظریه ی اصلاح شده و یا جدید. من همیشه از این چرخه نتایج زیادی می گرفتم! یکیش هم این بود : می بینید که مرزهای علوم بی انتهایند پس جای ناامیدی نیست هنوز چیزهایی هست که شما کشفش کنید.

نظر همکار گرامی آقای مرتضوی دروبلاگ زیست پژوهان گنبد کاووس :
چون هر فرضیه حاصل نگاه یک یا جمعی از افراد بشر بر موضوع خاصی است.ممکن است در زمان وشرایطی با توجه به پیشرفت ها در علوم این موضوع از زوایای جدیدی هم مورد توجه قرار گیرد علت تغییر بسیاری از نظریات در طول تاریخ علم هم همین نگاه های متفا وت به موضوع واحدی بوده است. پس وجود این فلش پایش مدام نظریات و فرضیه هاست.

باتشکر از دوستان عزیز مطالب تکمیلی زیر جهت تبیین بیشتر ارائه می شود تا چه قبول افتد و چه در نظر آید :

پر واضح است که که : 

الف – محققان کار خود را از صفر شروع نمی کنند و کارهای یک محقق ، اساس کار محققی دیگر قرار می گیرد .

ب – شک کردن در نظریه های علمی لازم است ، چون با پیشرفت علم و تکنولوژی بعضی نظریات علمی درگذشته باطل شده ودرآینده شاید برخی دیگرباطل شوند و ابطال پذیری از مهمترین ویژگی های نظریه ها وحتی قوانین علمی است و مفهوم دقیق ابطال پذیری یعنی اینکه ” قوانین علمی اگر نادرست باشند ، نادرستی شان را می توان به تجربه آشکار کرد .

ج – گزینشی بودن روش علمی از صفات جدایی ناپذیر روش شناسی علم است و غفلت از این خصلت بنیادی حاصلی جز فدا کردن علم و غوطه ور شدن در تاریکی ها و آشفته گوئی های علم نما نداشته است .

د – اگر یکی از مهمترین اهداف پژو هش های پایه ای علوم تجربی را استفاده از انها به منظور افزایش کیفیت زندگی انسان ها در نظر بگیریم لازم است یک مرحله پایانی ( هرچند ناکامل )برای پاسخ به یک مسئله خاص توسط یک یا چند محقق در یک زمان مشخص وجود داشته باشد تا یک پژوهش پایه ای به مرحله کاربردی برسد هرچند سوژه مورد پژوهش همچنان می تواند درآینده بوسیله سایر پژوهش گران مورد تجدید نظر قرار گرفته و مورد نقد و بررسی و مشاهده مجدد قرار گیرد .

ه – فرض کنید قراراست به کمک روش علمی این فرضیه که : " ماده x فشار خون را کاهش می دهد " مورد مطالعه قرار گرفته و سپس از این ماده به عنوان یک دارو
استفاده کنیم ، طبیعی است همگان انتظار دارند که فرضیه فوق پس طی مراحل روش علمی و تایید ان به وسیله جامعه علمی از حالت فرضیه خارج شده و به یک نتیجه مشخص و دراینجا کاربردی ( استفاده از ماده x به عنوان دارو ) منتهی شود ، نه اینکه در چرخه روش علمی تا ابد ادامه پیدا کند !! البته واضح است که فرضیه فوق می تواند در آینده مورد بررسی و مشاهده و تجدید نظر قرار بگیرد .

 

 

لینک