چکيده پايان نامه   

بررسي مقدماتي بيوسيستماتيك جمعيتهاي دوگونه هم جا از سرده Hydroporus (coleoptera dytiscidae) در يكي از چشمه جويبارهاي پارك ملي بمو، شيراز-فارس / كامران دوستكام؛ به راهنمائي : فرامرز حسيني

چكيده : هدف اين پروژه آشنايي عملي با دانش بيوسيستماتيك (سيستماتيك زيستي) ساختار و سازمان گوناگوني زيستي و روشهاي وابسته به آن از طريق بررسي چگونگي رده‌بندي و زيست‌شناسي جمعيت‌هاي طبيعي كه هسته و شالوده اين دانش راتشكيل مي‌دهد، بوده است . در اين راستا دو جمعيت طبيعي هم جا (Sympatric) از سرده Hydroporus از نيام بالان آبزي، در يكي از چشمه جويبارهاي پارك ملي بمو واقع در شمال‌شرقي شيراز به نام چشمه عظيمي به عنوان الگو برگزيده شد و نقشه‌برداري گرديد. سرده مذكور يكي از گروههاي چيره اين زيستگاه، از تباره Dytiscidae راسته Coleoptera و رده insecta مي‌باشد. ديناميك جمعيت ، گزينش زيستگاه و تاگزونومي همه ريختي (holomorphogy) در رابطه با دو جمعيت مورد بررسي و سنجش قرار گرفت . در راستاي مطالعه دقيق‌تر زيستگاه و بر پايه تغييرات جايگاه، چگونگي ته نشستها، پوشش گياهي و شرايط آب - حجم آب در دسترس و چگونگي جريان آن-ريز زيستگاههايي (microhabitats) كه توسط يك يا هر دو جمعيت انتخاب شده بود تعريف و مورد مطالعه قرار گرفت . همچنين روشهاي نمونه‌برداري و وسايل لازم در اين رابطه با توجه به ساختار اين زيستگاه و همچنين اين جمعيتها، مطالعه، شناسايي و مورد استفاده قرار گرفت . هر دو جمعيت در دوازده ماه (از مهر 1376 تا شهريور 1377) در سراسر چشمه‌سار بطور كامل بمنظور درك و دريافت تغييرات زماني و مكاني نمونه برداري شدند. سپس نمونه‌ها در محل شناسايي و شمارش شده و سپس در آزمايشگاه با كمك وسايل مورد نياز در اين رابطه از قبيل ميكروسكوپ نوري، لوله ترسيم و غيره از طريق بررسي شمار زيادي از ويژگي‌هاي ريختي شان مورد مطالعه دقيق‌تر قرار گرفتند و شناسايي شدند. شناسايي‌ها توسط متخصصين جهاني بررسي و تاييد شدند نتايج نشان داد كه اين دو جمعيت به گونه‌هاي Hydroporus discretus Faim و Hydroporus tessellatus Drap تعلق دارند. همزمان چگونگي برخي از عوامل غيرزيستي محيطي از قبيل دماي هوا، آب و ته نشستها: مقدار آب در دسترس بر پايه پهنا وژرفا و سنگ آب (دبي) و فشردگي غلظت يونهاي هيدروژن (PH) و توان رسانايي الكتيكي آب (EC) براي يك دوره يكساله در زمان و مكان مورد سنجش قرار گرفت . مقادير دمايي هوا، آب ، ته نشستها در ميانه هر ماه و PH و EC در ميانه هر فصل در بخشهاي بالايي ٬ مياني و پائيني سيستم اندازه گيري شد. همچنين سنگ آبي (دبي آب ) هم به طور ماهيانه اندازه‌گيري شد. نتايج اندازه‌گيري‌هاي محيطي و نمونه‌برداري جمعيت بصورت جدول و نمودارهاي ستوني نشان داده شده است . اين نتايج نشان مي‌دهند كه تغييرات دمايي آب و ته نشستها ملايم‌تر از دماي هوا بوده و براي اين جانوران جز در زمانهاي سرد و درازمدت يك عامل محدودكننده نبوده است . بطور كلي شرايط شيميايي، در چنين سيستمهايي، كوچك ، بسته و داراي آب جاري نمي‌تواند اثرات چندان بزرگي در جمعيت داشته باشد. (PH و E.C تقريبا ثابت بوده‌اند). اما در اين ميان مقدار آب در دسترس ، پناهگاه، پوشش گياهي و ريز زيستگاههاي مصنوعي مثل حوضچه‌هاي سيماني و چاه، از عوامل كنترل‌كننده و بازدارنده بوده‌اند. داده ها در مورد تراكم و پراكنش جمعيتها نشان مي دهند كه: 1) گونه H.DISCRETUS هم ااز نظر پراكنش و هم از نظر تراكم بر گونه ديگر در اكثر مواقع چيرگي داشته است . 2) ريز زيستگاه هاي مصنوعي از قبيل حوضچه‌هاي سيماني و چاه كه در اغلب مواقع تراكم بالايي از جمعيت هر دو گونه را در خود جاي داده بودند بر خلاف تصور به جاي اينكه يك انباره مناسب براي افراد اين جمعيت‌ها باشند بعنوان يك تله مرگ عمل مي‌كنند 3) ريز زيستگاه‌هاي طبيعي يا آنهايي كه داراي يك توده گياه مشخص و ساختار كف آلي - لجني و جريان آب آرام و عمق آب كم بوده‌اند محل مناسب زندگي و توليد مثل افراد اين جمعيتها بوده اند.

 

 

 

لینک