نظریه تکامل از دیدگاه علمای اسلامی   

 

از انجا که بخش عمده ای از زیست شناسی پیش دانشگاهی به نظریه تکامل پرداخته است ٬ یکی از پرسش هایی که ذهن اغلب دانش اموزان را مشغول می کند و گاه از معلمین خود می پرسند این است که نظر اسلام در باره تکامل و خلقت انسان چیست ؟

در اینجا بدون اینکه وارد مباحث پیچیده مربوط به نسبت علم و دین شویم سعی می کنیم با توجه به تنوع دیگاههای مختلف در خصوص این موضوع طبقه بندی ساده ای  از انواع دید گاهها در در این زمینه را بیان کنیم :

الف – یک نظریه بین خلقت از دیدگاه قران و نظریه تکاملی داروین قائل به سازگاری است ( دکتر یدالله سحابی )

ب- نظریه دیگر قائل به نا سازگاری مطلق میان دیدگاه اسلام و نظریه تکامل است ( علامه طباطبایی )

ج – برخی از شاگردان علامه قائل به ناسازگاری بین دو دیدگاه علم و دین در خصوص خلقت انسان هستند ولی معتقدند که در صورت اثبات شدن نظزیه تکامل باید فهم سابق خودمان از ایات قران در باب خلقت انسان را تغییر بدهیم .

د - برخی دیگر از شاگردان علامه قائل به ناسازگاری بین دو دیدگاه علم و دین در خصوص خلقت انسان هستند ولی راه حل ایشان در رفع ناسازگاری این است که در صورت اثبات شدن نظریه تکامل ٬ می گوییم که خلقت انسان یک استثناء و از باب معجزه است . اشکالی که بر این دیدگاه وارد شده اینستکه این نظریه در مورد خود انسان است و دیدگاه مذکور خود انسان را استثناء می کند !!!

ه – دیدگاه دیگری در این خصوص می گوید در قران دو دسته ایه در باره خلقت وجود دارد ٬ یک دسته خلقت را تکاملی و دسته دیگر خلقت را ثبوتی معرفی میکنند . و لذا از قران هم می توان برداشت تکاملی وهم برداشت ثبوتی کرد .

و – برخی می گویند دین در رابطه با چگونگی خلقت انسان ساکت است و نظری ندارد . و میدان را برای علوم تجربی خالی می کنند .

ز – برخی مانند دکتر شریعتی زبان قران در ایات خلقت را سمبلیک ( نمادی ) می داند .

ح – برخی هم مثل دکتر قرا ملکی معتقدند که زبان قران علمی – تجربی نیست و قران در رابطه با خلقت انسان موضع تجربی ندارد ٬ مثلا قران می گوید " انی خالق بشر من طین " اما نمی گوید تحولی ٬ تبوتی ٬ تدریجی یا ناگهانی.

 

* لازم به یاد اوری استکه نظریه تغییر گونه ها ( تکامل ) امروزه مورد قبول اکثریت زیست شناسان قرار دارد .

 

* برای کسب اطلاعات بیشتر  می توانید به کتاب " موضع علم و دین در خلقت انسان " نوشته دکتر قرا ملکی مراجعه کنید .

لینک