نکات شکلهای زيست ۲ ( شماره ۴)   

شكل 3-5 : الف ) ريبوزو دئوكسي ريبوز هر دو مونو ساكاريد 5 كربنه مي باشند كه 4 كربن در ساختار حلقه بوده و يكي خارج از حلقه مي باشد .ب) كربن هاي به كار رفته در اين دو نوع مونوساكاريد هر كدام وظيفه خاصي بر عهده دارند و شماره گذاري آنها در جهت عقربه ساعت مي باشد به طوري كه اولين كربن در در حلقه بعد ازاکسیژن در جهت عقربه ساعت كربن شماره (1) و آخرين كربن خارج از حلقه قرار دارد . ج) ويژگي هاي كربن هاي به كار رفته در ريبوزو دئوكسي ريبوز :1- كربن شماره يك هميشه محل اتصال يكي از 5 نوع بازآلي نيتروژن دار است .2- كربن شماره 2 مشخص كننده ريبوز يا دئوكسي ريبوز بودن قند پنج كربنه است به طوري كه اگر بيرون حلقه OH باشد قند ريبوز و اگر H  باشد قند دئوكسي ريبوز است .3- نقش كربن شماره 3 شركت در پيوند كوالانسي فسفودي استر است (البته گروه OH متصل به آن ) 4- كربن شماره 5 كه خارج حلقه قرار دارد محل اتصال گروه يا گروههاي فسفات مي باشد ( يك تا سه گروه فسفات ) و نقش ديگر آن شركت در پيوند فسفودي استر مي باشد .

شكل 6-5 :منظور از پيوند فسفودي استرچيست؟ استر نوعي تركيب شيمياي است كه از تاثير دو ماده با خصوصيات اسيدي و الكلي بر يكديگر به وجود مي آيد و در اينجا قند ريبوز به دليل وجود گروه OH (هيدروكسيل ) خاصيت الكلي دارد و گروه فسفات هم يك بنيان اسيدي است از تاثير اين دو بر هم پيوند قند –فسفاتي بوجود مي آيد كه در حقيقت يك نوع پيوند استري  است .در واقع دو پيوند استري در فاصله دو قند 5 كربنه شكل مي گيرد كه در بين آنها يك گروه فسفات قرار دارد و لذا به آن پيوند فسفودي استر مي گويند .ب) در يك انتهاي يك رشته پلي نوكلئوتيدي گروه فسفات و در انتهاي ديگر OH) ) آزاد متصل به قند وجود دارد .

شكل 7-5: الف)دو خط مورب (يكي از ساعت 11 به 5 و ديگري از ساعت 1 به7 )ضربدري ، دليلي بر مارپيچي بودن DNA است و نقاط تاريك بالا و پايين نشان دهنده تصاوير بازهاي آلي نيتروژن دار است و نشان مي دهد كه چيزي در مولكول موجود وجود دارد كه مرتباً تكرار شده است .

8-5:شكل سمت چپ :الف ) در يك مولكول DNA با شمارش تعداد قندهاي 5 كربنه مي توان به تعداد نوكلئوتيدها پی برد (لازم نيست هر دو رشته را حساب كنيم كافي است يك رشته را حساب كنيم و در 2 ضرب كنيم ) ب) اگر تعداد نوكلئوتيدهاي يك مولكول DNA را برابر با n بگيريم آْنگاه تعداد پيوند فسفودي استر در كل مولكول DNA از رابطه n-2  به دست مي آيد .ج) دو رشته DNA نسبت به يكديگر ناهمسو هستند يعني اگر در انتهاي يك رشته فسفات آزاد وجود دارد در انتهاي رشته مقابل همين رشته قند آزاد وجود دارد و بر عكس .(اگر دقت كنيد در رشته سمت راست DNA قندهاي 5 كربنه از نظر فضايي وارونه نشان داده شده اند !!!)

لینک